28 października w Sali Posiedzeń Sejmu odbyła się X Sesja IV Kadencji Obywatelskiego Parlamentu Seniorów. Uczestnicy wydarzenia debatowali m.in. o sytuacji starszego pokolenia, miejscu seniorów w społeczeństwie, wykorzystaniu ich
potencjału jako aktywnych uczestników życia społecznego i politycznego.
Reprezentujący różne regiony Polski delegaci apelowali także o stworzenie podstaw prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających rozwój instytucjonalny OPS.
Sesję otworzył marszałek Sejmu Szymon Hołownia, który objął wydarzenie honorowym patronatem. – Bardzo się cieszę, że jesteście w Sejmie, że zasiedliście w ławach, żeby pokazać i przypomnieć nam wszystkim, obywatelom i obywatelkom
Rzeczypospolitej, jak ważna jest solidarność międzypokoleniowa – powiedział Marszałek Sejmu.
– Urządzamy świat następnym pokoleniom, nie tylko sobie. To, co powinno się zacząć w Polsce dziać, to właśnie dialog międzypokoleniowy, żeby pokolenie seniorów w odpowiedzialny sposób, korzystając ze swojej mądrości, układało życie tym, którzy przyjdą po nas – podkreślił Szymon Hołownia.
Marszałek Hołownia zaznaczył również, że niezależnie od tego, po której stronie zasiadają seniorzy w Sali Posiedzeń Sejmu, nie są oni reprezentantami tej czy innej partii politycznej. – Jesteście reprezentantami Polski, która jest mądra mądrością doświadczeń pokoleń, które były przed nami. Ale również Polski, która pamięta, że musi otwierać się na dzieci, na wnuki – stwierdził marszałek Hołownia. Wyraził również nadzieję na organizację w przyszłości połączonych sesji Obywatelskiego Parlamentu Seniorów z Sejmem Dzieci i Młodzieży. – To jest bardzo ważne, żebyśmy patrzyli na
siebie, jako na ludzi, którzy chcą sobie nawzajem pomóc – oznajmił.
Następnie głos zabrała minister ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz. – Jest wiele wyzwań związanych ze starzejącym się społeczeństwem, począwszy od konieczności zagospodarowania aktywności tuż po przejściu na
emeryturę, skończywszy na potrzebie organizowania opieki. Te wyzwania mogą być wielką wartością dla całego społeczeństwa, jeśli tylko będziemy w sposób uczciwy patrzeć na dane demograficzne i będziemy potrafili dostrzec potrzebę organizowania się w taki sposób, by w społeczeństwie było miejsce zarówno dla młodszego, jak i starszego pokolenia – zaznaczyła minister Okła-Drewnowicz.
– Znam państwa z rad seniorów, jak również z mojej działalności w organizacji pozarządowej. Wielokrotnie korzystałam z waszej wiedzy i doświadczenia, kiedy potrzebna była pomoc przy wspieraniu osób doświadczających bezdomności, czy też
dla matek uciekających przed wojną w Ukrainie. To bardzo często właśnie rady seniorów były pierwsze w działaniu. Mam nadzieję, że dopilnujecie, by wartości, które macie w sobie, przebiły się do szerokiego grona decydentów, ale i całego
społeczeństwa obywatelskiego – podkreśliła minister ds. społeczeństwa obywatelskiego Adriana Porowska.
– To bardzo ważne, by seniorzy brali udział w kreowaniu, kształtowaniu przyszłości Polski. To na państwa wiedzy i doświadczeniu powinniśmy się opierać. Bardzo ważna jest więź międzypokoleniowa. Cieszę się z poszerzania gremium OPS, dołączania kolejnych województw do tego przedsięwzięcia, by państwa głos był słuchany i brany pod uwagę – mówiła przewodnicząca sejmowej Komisji Polityki Senioralnej poseł Joanna Borowiak.
Na 1-szej Sesji Europejskiego Parlamentu zwołanej przez Parlament Europy (24-25.11.1993 r.) w Luxemburgu ustalono, że w każdym Państwie członkowskim UE powinien powstać parlament seniorów. Wyznaczono cele a mianowicie:
– wpływ na politykę tego Państwa wobec ludzi starszych,
– integracja oraz orzecznictwo interesów środowiska senioralnego,
– społeczny dialog a także prezentowanie stanowisk dot. polityki senioralnej.
Polska wypełniła ww. rekomendację Parlamentu Europy. Dziewięć lat temu (01.10.2015r) w tej Sali Plenarnej Sejmu odbyła się 1-sza Sesja Obywatelskiego Parlamentu Seniorów. Uznano wówczas, że aby OPS mógł realizować wyznaczone
cele należy stworzyć podstawy prawne oraz warunki organizacyjne i finansowe umożliwiające rozwój instytucjonalny OPS w tym m.in:
– uzyskanie systemowego wsparcia finansowego umożliwiającego bieżące
funkcjonowanie,
– utrzymywanie łączności z delegatami,
– prowadzenie kampanii informacyjnych i promocyjnych.
Minęło dziewięć lat i nic z tych założeń nie zostało zrealizowane.
Obywatelski Parlament Seniorów jest oddolną inicjatywą społeczną środowiska senioralnego a więc jego status prawny nie jest zdefiniowany. W ślad za tym nie ma podstaw prawnych do wsparcia finansowego z budżetu Państwa. Dlatego nasza
działalność opiera się wyłącznie na wolontariacie.
Często zadajemy pytania: Dlaczego z własnej emerytury muszę opłacać możliwość działania w OPS? Dzisiaj w rozmowie padały stwierdzenia: pomimo, że nie będzie zwrotów kosztu przyjazdu na dzisiejszą sesję to bierzemy w niej udział licząc, że nasze wnioski i postulaty dziś zgłoszone zostaną przyjęte przez Sejm i Rząd.
Aby zminimalizować koszty prowadzenia naszej działalności proponujemy różne rozwiązania. Np. posiedzenia prezydium, komisji odbywają się w trybie online ale nie zawsze tego typu forma spotkania daje oczekiwane efekty. Bardzo istotną kwestią jest pomoc biurowo-administracyjna. W biurach o zasięgu krajowym i wojewódzkim organizacje senioralne winny posiadać możliwość zatrudniania asystentów. Na ten cel powinny być przeznaczone środki z Budżetu Państwa. Byłyby one na pewno dobrze wykorzystywane na tzw. komunikację i współpracę międzypokoleniową. Tak zwaną solidarność międzypokoleniową o której mówił dziś Pan Marszałek Szymon Hołownia.
W ślad za rolą jaką wyznaczono ruchowi społecznemu OPS muszą iść instrumenty i wsparcie ze strony Rządu i Parlamentu. Samo działanie wolontariatu skupione wokół 14 delegatur nie jest w stanie zrealizować w pełni stawianych celów.
Zostały zgłoszone wnioski;
– o stworzenie podstaw prawnych oraz organizacyjnych i finansowych umożliwiających rozwój instytucjonalny Obywatelskiego Parlamentu Seniorów Wniosek kierujemy do władz ustawodawczych i wykonawczych.
Życzmy sobie aby za rok na sesji jubileuszowej sumującej dorobek 10 lat funkcjonowania OPS, mieć podstawę do podziękowań za zrealizowane ustalenia, które były przyjęte na I Sesji w 2015 r. Chcemy wyjść z tego spotkania z nadzieją.
– Skierowany został też wniosek do Pana Marszałka Szymona Hołowni, aby dzień pierwszego października był na stałe wpisany do kalendarza Sejmu, jako dzień obrad OPS /na sali plenarnej obrad/. Należy przypomnieć, że na spotkaniu w Sejmie 1 lutego br. została zaakceptowana data 1 października jako stały termin odbywania Sesji OPS. W spotkaniu uczestniczyli Dyrektorzy Administracji Sejmu i Pan Poseł Michał Szczerba .
Godne wspomnienia jest wystąpienie koleżanki Elżbiety Wiśniewsiej – Przewodniczącej Warszawsko-Mazowieckiej Delegatury OPS.
Statystyki demograficzne są znane – będzie nas osób starszych coraz więcej. Polskie społeczeństwo jest jednym z najszybciej starzejących się w Europie. Zatem sposób funkcjonowania osób starszych w coraz większym stopniu będzie wpływał na życie społeczeństwa jako całości. Problem ten jest dostrzegany przez Rząd o czym świadczy powołanie po raz pierwszy w polskim rządzie Ministra ds. Polityki Senioralnej przy Kancelarii Premiera. Oznacza to podniesienie rangi zagadnień senioralnych w naszej polityce publicznej. Słowa uznania dla działań podejmowanych przez Panią Marzenę
Okła-Drewnowicz Minister ds. Polityki Senioralnej, która w szerokim zakresie włącza środowiska osób starszych i działających na ich rzecz, w procesy konsultacyjne.
Wyrazem tego może być m.in. zobowiązanie przez panią Minister wojewodów – do powołania Pełnomocników. ds. polityki senioralnej i zespołów ekspertów przy wojewodach. Wyrażamy nadzieję, że przełoży się to na konstruktywną współpracę ze środowiskiem społeczności osób starszych.
Nieuniknione trendy demograficzne będą wymuszały zmiany struktury zatrudnienia. Zawarliśmy w Rekomendacjach OPS przyjętych na dzisiejszej Sesji do realizacji m.in. potrzebę tworzenia instrumentów umożliwiających wykorzystanie ogromnego potencjału społecznego jakim jest intelektualny, ekonomiczny i wytwórczy potencjał osób starszych. Wnioskujemy o tworzenie instrumentów pozwalających utrzymanie na rynku pracy osób z uprawnieniami emerytalnymi i doszkalanie będących na emeryturze do poszukiwanych miejsc pracy. To bardzo ważny element polityki senioralnej –
wiążący się z sytuacją materialną osób starszych. Niestety seniorzy, którzy chcą kontynuować pracę zawodową spotykają się z problemami. Wciąż żywe są stereotypy dotyczące ich złego stanu zdrowia i niskich kompetencji, w tym także cyfrowych.
Przezwyciężenie tych trudności stanowi olbrzymie wyzwanie dla polityki senioralnej. Dlatego tworzenie dogodnych warunków w tym obszarze musi uwzględniać nie tylko regulacje ale i zmianę postawy w stosunku do osób starszych, a także postaw osób starszych w stosunku do siebie i własnego miejsca w społeczeństwie. Konieczne jest tworzenie warunków i uświadamianie pracodawców, że warto zatrudnić lub zatrzymać doświadczonego, dojrzałego pracownika.
Aktualnie poszukujący pracy seniorzy muszą zadowalać się ofertami niskiej jakości lub poniżej kwalifikacji. Aby osiągnąć te cele konieczne jest prowadzenie:
– kampanii informacyjnych podnoszących świadomość społeczną,
– akcji edukacyjnych pozwalających na skuteczne zwalczanie ageizmu i
– promowanie równościowej kultury na rynku pracy tzn. wolnej od wszelkich uprzedzeń, stereotypów.
Dlatego też, w całym systemie wsparcia seniorów niezbędna jest bieżąca współpraca liderów organizacji senioralnych z przedstawicielami rządu i samorządu w regionie ale także z komisjami sejmowymi i senackimi, ministerstwami odpowiedzialnymi za tworzenie i rozwój działań skierowanych do seniorów. Dotychczas to rady seniorów są
ważnym narzędziem dialogu społecznego w regionach- są przedstawicielami seniorów w relacjach z samorządem w regionie i mają one rzeczywiste i prawne umocowania aby pełnić rolę rzeczników potrzeb osób starszych. Jednak jest ich jeszcze stosunkowo niewiele i należy mobilizować władze samorządowe, aby rady seniorów- były tworzone
i wspierały władze samorządowe w realizacji polityki senioralnej – lokalnej i regionalnej.
My jako Obywatelski Parlament Seniorów, który jest ruchem społecznym nie mamy mocy decyzyjnej ale możemy być siłą wspierającą władze państwowe i samorządowe w realizacji wnoszonych inicjatyw poselskich i interpelacji wnoszonych na wszystkich szczeblach samorządowych. Siła i prestiż ruchu społecznego jakim jest Obywatelski Parlament Seniorów wzrośnie jak uzyska umocowania prawne – jako ogólnopolski reprezentant osób starszych. Ale siła tego społecznego ruchu senioralnego i możliwość jego oddziaływania na poziomie polityki senioralnej leży w jego jedności. Dlatego konieczna jest konstruktywna współpraca wszystkich środowisk senioralnych.
Zostały podjęte 2 uchwały:
1. Głosowanie nad przyjęciem Regulaminu OPS
2. Głosowanie nad przyjęciem Rekomendacji
Sprawozdanie sporządziła:
Halina Gębka
